+1 səs
71 baxış
Tibb, Sağlamlıq bölməsində

İnsan necə danışır?

1 cavab var:

+1 səs
 
İnsanın danışmaq bacarığı, əsasən qırtlaqının quruluşu ilə şərtlənir.

Qırtlaq öz quruluşu ilə qutunu xahrladan içiboş orqandır. O, əslində nəfəs borusunun genişlənən hissəsidir. Bu “quhu nun” divarları içəri tərəfdən selikli qişa ilə örtülmüş qığırdaqdan ibarətdir.

Müəyyən yerdə bu qişa qalınlaşır və mərkəzdə toplanır. Səs telləri də elə budur. Hər tel çoxlu xırda əzələlərlə hərəkətə gəlir. Ağeiyərlərdən hava çıxanda o, telləri Htrədir və səs belə əməla gəlir.

Amma necə səs? Bu, səs tellərinin quruluşundan və gərginliyindən asılıdır. Orlara nəzarət edən əzələ sistemi bizim orqanizmimizdəki ən həssas əzələ sistemidir. О, bizim səsimizi əmələ gətirir. Sos telləri 170-ə yaxın müxtəlif vəziyyət ala bilir.

Səs telləri titrəyəndə nəfəs yollarındakı hava da vibrasiyaya başlayır. Faktiki olaraq, bizim eşitdiyimiz elə budur. Əgər səs telləri gərgin deyilsə, uzun dalğalar əmələ gəlir ҹә biz bəm səslər eşidirik. Əgər gərgindirsə, onlar sürətlə titrəyib qısa dalğalar yaradır və biz zil səslər eşidirik. Oğlanlar on dörd yaşına çatanda səs telləri qalmlaşır deyə, səsləri də bəm olur. Bu dəyişikliyə “səsin sınması” deyirlər.

Beləliklə, səsin yüksəkliyini biz sas tellərimizi gərginləşdirməklə tənzimləyə bilirik. Bəs onun ahəngini necə, tonzimləmək olarmı?

Sən demə, ahəng rezonansa gələn boşluqdan asılıdır. Eynən skripkanın ahəngini bütün alətdəki vibrasiya müəyyənləşdirən kimi. Danışıq zamanı, yaxud mahnı oxuyanda isə nəfəs borusu, ağciyərlər, köks qəfəsi, burun, ağız kimi orqanlar vəhdət yaradır. Onlarda havarın titrəməsi səsin bu və ya başqa ahəngdə çıxmasına səbəb olur.

Amma bu hələ hamısı deyil. Bizim qarnımız, diafraqmamız, dilimiz, darağımüz və dodaqlarımız da bu prosesdə iştirak edir. Odur ki, danışıq prosesini çox mürəkkəb, lakin mükəmməl bir musiqi alətində ifaya bənzətmək olar. Və biz bu alətdə “çalmağı” lap uşaq vaxtından öyrərnməyə başlayırıq və bütün ömrümüz boyu bundan istifadə edirik.

Oxşar suallar

+1 səs
1 cavab
soruşub 14 Dekabrda, 21 anonim Tibb, Sağlamlıq bölməsində
+1 səs
1 cavab
soruşub 14 Dekabrda, 21 anonim Tibb, Sağlamlıq bölməsində
+1 səs
1 cavab
soruşub 12 Oktyabrda, 19 anonim
0 səs
1 cavab
soruşub 15 Dekabrda, 21 anonim Tibb, Sağlamlıq bölməsində
+1 səs
1 cavab
soruşub 15 Dekabrda, 21 anonim Tibb, Sağlamlıq bölməsində
...