+2 səs
99 baxış
Terminlər, Sözlər bölməsində

"Ağı qaradan seçmək" ifadəsi

1 cavab var:

0 səs
Yaxşını pisdәn, xeyirlini zәrәrlidәn, müsbəti mәnfidәn fərqləndirə bilmәk.

İfadənin zərdüştilikdən qaynaqlandığı ehtimal edilir.

Bu təlimə görə, ağ rəng xeyiri, qara isə şər qüvvələri təmsil edir (qara basmaq, qara qüvvə, günü qara olmaq və s.). Odur ki ağ Hörmüzün – gündüzün, qara isə Əhrimənin – gecənin rəmzi hesab olunurdu.

«Kitabi-Dədə Qorqud»da «ağlı-qaralı seçilən çağ» ifadəsi «dan vaxtı, sübhün alaqaranlığı» mənasında işlənmişdir: «Ağlı-qaralı seçilən çağda, köksü gözəl qaya dağlara gün dəyəndə... Dirsə xan qalxıban yerindən uru durub, qırx yigidi boyuna alıb Bayandır xanın söhbətinə gəlirdi».

Tədricən «ağı qaradan seçmək» ifadəsi həm də axşamın düşdüyünü bildirmək üçün işlənməyə başlamışdır. Qədim dövrlərdə axşamın başlandığını bilmək oruc tutanlar üçün vacib idi. Yalnız axşam «iftar açmaq», yeməyə başlamaq olardı. Adətən, bu vaxtı bildirmək üçün top atırdılar. Top səsi çatmayan uzaq yerlərdə (dağlarda, səhralarda) isə ağ və qara sap götürüb yanaşı tuturdular. Bu saplar bir-birindən seçilmədikdə bilinirdi ki, iftar vaxtı çatıb.

 «Ağa ağ, qaraya qara demәk» və ya «ağına-bozuna baxmamaq» ifadəlәrindә dә hәmin mәnanın izlәri vardır. Bundan başqa, «ağ-qara» təzadı ilə bağlı bir çox atalar sözləri də var: «İlanın ağına da lənət, qarasına da», «Ağa ağ deyiblər, qaraya qara», «Ağ gün ağardar, qara gün qaraldar» və s.

Oxşar suallar

+2 səs
1 cavab
soruşub 10 Yanvarda anonim Terminlər, Sözlər bölməsində
+2 səs
1 cavab
soruşub 10 Yanvarda anonim Terminlər, Sözlər bölməsində
+3 səs
1 cavab
soruşub 10 Yanvarda anonim Terminlər, Sözlər bölməsində
+2 səs
1 cavab
soruşub 10 Yanvarda anonim Terminlər, Sözlər bölməsində
+2 səs
1 cavab
soruşub 10 Yanvarda anonim Terminlər, Sözlər bölməsində
...